بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودکان چه سنی است؟

بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودکان چه سنی است؟

«از چه سنی زبان انگلیسی را شروع کنیم؟» سؤال ساده‌ای به نظر می‌رسد، اما جواب آن فقط یک عدد نیست. اگر منظور از شروع، شنیدن آهنگ و داستان انگلیسی و آشنا شدن با صداهای زبان باشد، این تجربه می‌تواند از سال‌های ابتدایی کودکی شکل بگیرد. اما اگر منظور، شرکت منظم در کلاس زبان باشد، برای بسیاری از کودکان حدود ۵ تا ۷ سالگی می‌تواند بازه مناسبی برای شروع آموزش ساختاریافته و متناسب با سن باشد.

این به آن معنا نیست که کودکی که در ۳ سالگی شروع کرده حتماً در آینده انگلیسی بهتری خواهد داشت یا کودکی که در ۹ سالگی شروع می‌کند دیر کرده است. تحقیقات مربوط به یادگیری زبان دوم نشان می‌دهد که سن اهمیت دارد، اما مقدار و کیفیت مواجهه با زبان، محیط یادگیری و ویژگی‌های فردی کودک نیز در نتیجه نهایی نقش مهمی دارند. در یک مطالعه درباره یادگیری زبان دوم در کودکان، میزان مواجهه فعلی با زبان در بسیاری از بخش‌های بررسی‌شده حتی عامل مهم‌تری از سن شروع بود. Cambridge University Press

بنابراین شاید سؤال بهتر این نباشد که «بهترین سن یادگیری زبان انگلیسی چند سالگی است؟» بلکه این باشد:

فرزند من در سن فعلی، چگونه باید انگلیسی یاد بگیرد؟

این تفاوت کوچک در سؤال، تصمیم والدین را کاملاً تغییر می‌دهد.

 

سه ساله، شش ساله و ده ساله نباید به یک شکل زبان یاد بگیرند

وقتی درباره آموزش زبان کودکان صحبت می‌کنیم، گاهی تمام افراد زیر ۱۲ سال را در یک گروه قرار می‌دهیم؛ در حالی که نیازهای آموزشی یک کودک چهارساله با یک کودک ده‌ساله کاملاً متفاوت است.

کودک کم‌سن‌تر معمولاً بیشتر از طریق شنیدن، تقلید، حرکت، بازی، تصویر، داستان و تکرار در موقعیت‌های قابل‌فهم با زبان ارتباط برقرار می‌کند. با افزایش سن و رشد مهارت‌های شناختی و سواد، می‌توان خواندن، نوشتن، پروژه، حل مسئله و حتی توضیح مستقیم بعضی قواعد زبان را بیشتر وارد آموزش کرد.

به همین دلیل، سن مناسب را بهتر است به‌جای یک عدد ثابت، در چند مرحله ببینیم.

زیر ۳ سال؛ انگلیسی می‌تواند بخشی از محیط باشد

در این سن صحبت از «کلاس زبان» الزاماً موضوع اصلی نیست.

اگر خانواده می‌خواهد کودک با انگلیسی نیز مواجه شود، فعالیت‌های کوتاه و طبیعی مثل آهنگ، داستان تصویری، بازی یا عبارت‌های ساده می‌توانند بخشی از محیط او باشند.

در این مرحله، هدف نباید حفظ کردن فهرست کلمات، یادگیری گرامر یا نمایش توانایی کودک برای دیگران باشد.

قرار گرفتن در معرض زبان با «آموزش رسمی» یکسان نیست.

۳ تا ۵ سال؛ یادگیری باید داخل تجربه کودک پنهان باشد

فرض کنید می‌خواهیم چهار کلمه مربوط به حیوانات را آموزش دهیم.

می‌توان چهار Flashcard مقابل کودک گذاشت و از او خواست چند بار کلمات را تکرار کند. اما می‌توان همان چهار حیوان را وارد داستان کرد، صدایشان را پخش کرد، از کودک خواست حیوان موردنظر را پیدا کند یا حرکتش را تقلید کند.

در هر دو حالت ممکن است چهار کلمه آموزش داده شود، اما تجربه یادگیری یکسان نیست.

در سنین پایین‌تر، زبان نباید دائماً شبیه «درس» احساس شود. بازی و حرکت صرفاً جایزه‌ای بعد از آموزش نیستند؛ خودشان می‌توانند بخشی از فرایند یادگیری باشند.

۵ تا ۷ سال؛ زمان مناسبی برای ساختن یک مسیر منظم

برای بسیاری از کودکان، این بازه زمانی می‌تواند نقطه خوبی برای ورود به یک برنامه منظم‌تر باشد.

کودک معمولاً بهتر می‌تواند در فعالیت گروهی مشارکت کند، دستورهای ساده را دنبال کند، مدت بیشتری روی یک فعالیت بماند و میان تصویر، صدا، کلمه و مفهوم ارتباط ایجاد کند.

با این حال، کلاس این گروه سنی هنوز نباید نسخه کوچک‌شده کلاس بزرگسالان باشد.

در کلاس زبان انگلیسی کودکان ۵ تا ۷ سال دیاکو، استفاده از بازی، حرکت، آهنگ، تصویر و کاردستی در کنار Listening و Speaking دقیقاً به همین دلیل اهمیت دارد. کودک باید زبان را بشنود، ببیند و در یک موقعیت از آن استفاده کند؛ نه اینکه فقط درباره زبان توضیح بشنود.

۷ تا ۱۰ سال؛ کودک می‌تواند با زبان «کاری انجام دهد»

از این مرحله به بعد، ظرفیت آموزش ساختاریافته بیشتر می‌شود.

خواندن و نوشتن می‌توانند نقش جدی‌تری پیدا کنند و زبان انگلیسی می‌تواند به ابزاری برای کشف موضوعات مختلف تبدیل شود.

مثلاً به‌جای حفظ کردن اسامی سیاره‌ها، کودک می‌تواند یک متن کوتاه درباره منظومه شمسی بخواند، تصاویر را با توضیحات تطبیق دهد، درباره سیاره موردعلاقه‌اش صحبت کند و در نهایت یک پروژه کوچک بسازد.

در چنین فعالیتی Vocabulary، Reading، Speaking، دانش عمومی و ارائه از یکدیگر جدا نیستند.

از ۱۰ سالگی به بعد؛ دیر نشده، فقط نقطه شروع متفاوت است

کودک یا نوجوانی که در ۱۰، ۱۲ یا حتی ۱۴ سالگی آموزش جدی زبان را آغاز می‌کند، «فرصت یادگیری» را از دست نداده است.

اتفاقاً زبان‌آموز بزرگ‌تر در برخی جنبه‌های آموزش رسمی می‌تواند از توانایی شناختی، سواد و قدرت تحلیل بیشتر خود استفاده کند. مطالعات مربوط به یادگیری زبان دوم نیز تصویر ساده‌ای از «کوچک‌تر همیشه سریع‌تر است» ارائه نمی‌کنند؛ در برخی جنبه‌ها، کودکان بزرگ‌تر می‌توانند در مراحل اولیه یادگیری سریع‌تر عمل کنند. Cambridge University Press

مسیر آموزش زبان انگلیسی کودکان و نوجوانان ۷ تا ۱۶ سال دیاکو به همین دلیل تنها بر سن متکی نیست. سطح فعلی، تجربه قبلی و توانایی‌های زبان‌آموز نیز باید در انتخاب نقطه شروع در نظر گرفته شوند.

 

زودتر شروع کردن همیشه به معنی سریع‌تر پیشرفت کردن نیست

اینجا یکی از مهم‌ترین تفاوت‌هایی قرار دارد که معمولاً در بحث «بهترین سن شروع زبان» نادیده گرفته می‌شود.

دو کودک را تصور کنید.

یکی از سه‌سالگی هفته‌ای یک ساعت در معرض انگلیسی قرار گرفته و خارج از کلاس تقریباً هیچ ارتباطی با زبان نداشته است.

دیگری از هفت‌سالگی شروع کرده، چند جلسه در هفته آموزش منظم دارد، داستان انگلیسی می‌شنود، فعالیت‌های متناسب با سطحش انجام می‌دهد و به‌طور پیوسته از زبان استفاده می‌کند.

نمی‌توان فقط با دانستن سن شروع نتیجه گرفت کودک اول حتماً زبان بهتری خواهد داشت.

پژوهش‌های یادگیری زبان دوم نشان داده‌اند که میزان مواجهه با زبان عامل مهمی در رشد مهارت‌های زبانی کودکان است. در مطالعه‌ای از Cambridge درباره کودکان انگلیسی‌زبانی که هلندی را به‌عنوان زبان دوم یاد می‌گرفتند، در بیشتر حوزه‌های بررسی‌شده تفاوت معناداری میان گروهی که بین یک تا سه سالگی شروع کرده بودند و گروهی که بین چهار تا هفت سالگی شروع کرده بودند مشاهده نشد؛ در مقابل، میزان مواجهه فعلی با زبان در چند حوزه با عملکرد کودکان ارتباط داشت. Cambridge University Press

این نتیجه را نباید به این شکل تعبیر کرد که «سن اصلاً مهم نیست». نتیجه کاربردی برای والدین چیز دیگری است:

شروع زودهنگام زمانی ارزش بیشتری پیدا می‌کند که بعد از شروع، مواجهه کافی، مستمر و باکیفیتی با زبان وجود داشته باشد.

ثبت‌نام زودهنگام به‌تنهایی تضمین‌کننده نتیجه نیست.

 

آیا شروع زبان انگلیسی قبل از فارسی باعث سردرگمی کودک می‌شود؟

این نگرانی برای بسیاری از والدین جدی است:

«اگر هنوز فارسی کودک کامل نشده باشد و انگلیسی را شروع کنیم، دو زبان را قاطی نمی‌کند؟»

کودکانی که با بیش از یک زبان در ارتباط هستند ممکن است گاهی در یک جمله از واژه‌های دو زبان استفاده کنند. اما این رفتار را نباید به‌سادگی به معنی «سردرگمی زبانی» دانست.

مرور پژوهش‌های منتشرشده توسط American Speech-Language-Hearing Association شواهدی برای این ادعا پیدا نکرده که کودکان صرفاً به دلیل دوزبانه بودن دچار سردرگمی زبانی می‌شوند. ASHA نیز در راهنمای خانواده‌ها توضیح می‌دهد که استفاده از بیش از یک زبان به‌خودی‌خود باعث ایجاد یا تشدید مشکل گفتار و زبان نمی‌شود. ASHA Publications

بنابراین لازم نیست منتظر بمانیم کودک ابتدا فارسی را «کامل» کند و بعد اجازه مواجهه با انگلیسی داشته باشد.

البته یک نکته مهم وجود دارد: اگر والدین درباره رشد گفتار یا زبان کودک نگرانی واقعی دارند، این موضوع نباید صرفاً به دوزبانگی نسبت داده شود. ASHA اشاره می‌کند که مشکلات واقعی گفتار و زبان در کودک چندزبانه در زبان‌های او دیده می‌شوند و در صورت نگرانی، ارزیابی تخصصی مناسب است. 

 

«کودکم از چه سنی شروع کند؟»؛ چهار موقعیت واقعی

به‌جای یک جدول خشک سنی، چهار خانواده را در نظر بگیریم.

خانواده اول یک کودک چهارساله دارد. کودک عاشق آهنگ و داستان است، اما هنوز برای ماندن در یک فعالیت آموزشی طولانی آماده نیست. در این شرایط لازم نیست خانواده برای عقب نماندن او را وارد یک برنامه سنگین کند. مواجهه کوتاه، جذاب و مستمر با انگلیسی می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

خانواده دوم کودک شش‌ساله‌ای دارد که از حضور در جمع لذت می‌برد، دستورهای ساده را دنبال می‌کند و نسبت به کلمات انگلیسی کنجکاو است. این کودک می‌تواند گزینه مناسبی برای ورود به یک دوره منظم ۵ تا ۷ سال باشد؛ به شرط اینکه روش آموزش همچنان با ویژگی‌های سنی او هماهنگ باشد.

خانواده سوم یک کودک نه‌ساله دارد که تاکنون کلاس زبان نرفته است. والدین نگران‌اند که «دیر شده باشد». در این وضعیت، شروع کردن مهم‌تر از حسرت خوردن بابت چهار سال گذشته است. کودک می‌تواند وارد یک برنامه متناسب با سن خود شود و مسیر را از سطح واقعی‌اش آغاز کند.

خانواده چهارم یک نوجوان سیزده‌ساله دارد که از هفت‌سالگی کلاس رفته اما بین دوره‌ها وقفه‌های زیادی داشته است. برای او دانستن سن شروع تقریباً هیچ کمکی به تصمیم امروز نمی‌کند. سؤال مهم این است که الان چه سطحی دارد.

در چنین شرایطی، تعیین سطح زبان انگلیسی اطلاعات بسیار مفیدتری از عبارت «شش سال سابقه کلاس» به ما می‌دهد.

 

چطور بفهمیم کودک ۵ یا ۶ ساله آماده کلاس زبان است؟

عدد سن را برای چند دقیقه کنار بگذارید و رفتار کودک را بررسی کنید.

آمادگی برای کلاس به این معنی نیست که کودک باید بتواند بخواند، بنویسد یا از قبل انگلیسی بلد باشد. چند نشانه ساده می‌توانند برای تصمیم‌گیری مفیدتر باشند.

کودک می‌تواند برای مدت کوتاهی در یک فعالیت هدایت‌شده مشارکت کند. دستورهای ساده را دنبال می‌کند. می‌تواند با مدرس و کودکان دیگر ارتباط برقرار کند. داستان، تصویر، آهنگ یا بازی توجهش را جلب می‌کند و حضور در محیط آموزشی برایش اضطراب شدید و مداوم ایجاد نمی‌کند.

قرار نیست تمام این ویژگی‌ها کامل باشند.

کلاس خوب خودش باید به رشد مهارت‌هایی مثل مشارکت، رعایت نوبت، گوش دادن و همکاری کمک کند. اما اگر کودک هنوز اساساً برای حضور در چنین محیطی آماده نیست، چند ماه صبر کردن یا انتخاب شکل غیررسمی‌تری از مواجهه با زبان می‌تواند بهتر از شروع اجباری باشد.

 

چرا یک ساعت کلاس در هفته معادل «یادگیری از پنج‌سالگی» نیست؟

وقتی فردی می‌گوید «فرزند من پنج سال است زبان می‌خواند»، هنوز نمی‌دانیم واقعاً چقدر با زبان انگلیسی در ارتباط بوده است.

پنج سال حضور پراکنده در کلاس با پنج سال یادگیری مستمر یکسان نیست.

فرض کنید کودک هفته‌ای دو جلسه کلاس دارد. بخش مهمی از رشد او می‌تواند خارج از کلاس اتفاق بیفتد: شنیدن دوباره داستان جلسه، دیدن محتوای مناسب سن، انجام یک فعالیت کوتاه، استفاده از چند عبارت آموخته‌شده یا مرور طبیعی مطالب.

این به معنی تبدیل خانه به شعبه دوم آموزشگاه نیست.

حتی برعکس؛ اگر والدین هر شب کودک را بنشانند و از او امتحان Vocabulary بگیرند، ممکن است تجربه مثبت کلاس را به یک وظیفه پراسترس تبدیل کنند.

هدف خانه بیشتر کردن تماس طبیعی کودک با زبان است، نه بازسازی کلاس درس.

 

نقش والدین؛ همراه باشید، ممتحن نه

یکی از ساده‌ترین راه‌های از بین بردن اشتیاق کودک این است که بعد از هر جلسه بپرسیم:

«خب، امروز چی یاد گرفتی؟ بگو ببینم.»

بعد هم کلمات را یکی‌یکی به فارسی بگوییم و منتظر ترجمه انگلیسی بمانیم.

این روش شاید اطلاعاتی درباره حافظه کوتاه‌مدت کودک بدهد، اما لزوماً نشان نمی‌دهد زبان را چگونه یاد گرفته است.

به‌جای امتحان گرفتن، می‌توانید شرایطی ایجاد کنید که کودک خودش چیزی از کلاس را نشان دهد. آهنگ کلاس را با او پخش کنید. اگر درباره حیوانات یاد گرفته، هنگام دیدن یک تصویر فرصت بدهید خودش واکنش نشان دهد. اگر داستانی دارد، اجازه دهید با تصاویرش داستان را تعریف کند؛ حتی اگر بخش زیادی از آن فارسی باشد.

و اگر اشتباه کرد، لازم نیست هر جمله فوراً اصلاح شود.

برای کودکی که تازه جرئت کرده یک عبارت انگلیسی به زبان بیاورد، تمایل به برقراری ارتباط گاهی از بی‌نقص بودن جمله مهم‌تر است.

 

اشتباه دیگری که والدین مرتکب می‌شوند: مقایسه دو کودک

«دختر دوستم هم‌سن توست و الان انگلیسی صحبت می‌کند.»

این جمله شاید با هدف ایجاد انگیزه گفته شود، اما دو کودک هم‌سن الزاماً تجربه زبانی یکسانی ندارند.

یکی ممکن است از کودکی کارتون انگلیسی دیده باشد، دیگری نه. یکی ممکن است سه جلسه در هفته کلاس داشته باشد، دیگری یک جلسه. یکی ممکن است اجتماعی و پرحرف باشد و دیگری زبان را خوب بفهمد اما برای صحبت کردن محتاط‌تر باشد.

حتی در یک کودک نیز مهارت‌ها الزاماً با سرعت یکسان رشد نمی‌کنند.

ممکن است Listening جلوتر از Speaking باشد یا کودک تعداد زیادی جمله را بفهمد اما هنوز هنگام تولید آن‌ها مکث کند.

به همین دلیل، مقایسه مفیدتر این است:

فرزند من نسبت به چند ماه قبل چه کاری را اکنون می‌تواند با زبان انجام دهد که قبلاً نمی‌توانست؟

 

آیا شروع زودتر باعث می‌شود کودک لهجه بهتری داشته باشد؟

سن شروع می‌تواند بر برخی جنبه‌های تلفظ و دستیابی بلندمدت به زبان دوم اثر داشته باشد و به‌طور کلی شروع در کودکی فرصت بیشتری برای مواجهه طولانی‌مدت با صداهای زبان فراهم می‌کند. اما تبدیل این موضوع به جمله «اگر تا فلان سن شروع نکند دیگر نمی‌تواند تلفظ خوبی داشته باشد» دقیق نیست.

پژوهش درباره اثر سن در زبان دوم پیچیده‌تر از تعیین یک مرز سنی واحد است و نقش محیط و میزان ورودی زبانی نیز باید در کنار سن بررسی شود. Cambridge University Press

برای والدین، نتیجه عملی ساده‌تر است:

اگر تلفظ خوب اهمیت دارد، فقط زود شروع کردن کافی نیست. کودک باید انگلیسی درست و قابل‌فهم را به میزان کافی بشنود و فرصت استفاده از آن را داشته باشد.

هدف آموزش کودک نیز نباید پاک کردن هر اثری از زبان مادری و ساختن یک Accent خاص باشد. توانایی شنیدن، فهمیدن و برقراری ارتباط مؤثر هدف بسیار معنادارتری است.

 

کلاس مناسب در هر سن چه شکلی است؟

اینجا سن دوباره اهمیت پیدا می‌کند؛ اما نه برای اینکه مشخص کند «یادگیری ممکن است یا نه»، بلکه برای اینکه مشخص کند روش آموزش چگونه باید باشد.

سن تقریبی	تمرکز مناسب‌تر	چیزی که نباید غالب باشد
زیر ۵ سال	بازی، آهنگ، داستان، حرکت و شنیدن زبان	آموزش رسمی و تکلیف سنگین
۵ تا ۷ سال	Listening و Speaking، فعالیت گروهی، تصویر، بازی و تجربه	حفظ کردن طولانی و توضیح انتزاعی گرامر
۷ تا ۱۰ سال	چهار مهارت، خواندن و نوشتن تدریجی، پروژه و موضوعات واقعی	فعالیت‌های بیش از حد کودکانه یا آموزش صرفاً کتاب‌محور
۱۰ سال به بالا	چهار مهارت، ارتباط، متن‌های غنی‌تر، پروژه و یادگیری ساختاریافته‌تر	انتخاب سطح فقط بر اساس سن

این جدول یک نسخه ثابت برای تمام کودکان نیست؛ بیشتر یک نقشه برای تشخیص تناسب روش آموزش با مرحله رشد کودک است.

مثلاً کلاس زبان یک کودک شش‌ساله اگر تقریباً تمام جلسه صرف نوشتن، ترجمه و توضیح Grammar شود، صرف اینکه کودک در «سن مناسب» شروع کرده مشکل روش را حل نمی‌کند.

 

کتاب خوب مهم است، اما تجربه کلاس مهم‌تر است

والدین هنگام انتخاب دوره معمولاً نام کتاب را می‌پرسند و این سؤال منطقی است. اما دو کلاس که دقیقاً یک کتاب را تدریس می‌کنند می‌توانند دو تجربه آموزشی کاملاً متفاوت ایجاد کنند.

در یکی، مدرس صفحه‌به‌صفحه کتاب را جلو می‌برد.

در دیگری، کتاب چارچوب آموزشی است اما مدرس موضوع آن را به سؤال، بازی، Speaking، پروژه، تصویر و فعالیت گروهی تبدیل می‌کند.

برای همین هنگام بررسی کلاس کودک، علاوه بر منبع آموزشی بهتر است درباره این موارد هم سؤال کنید:

کودکان در کلاس چقدر فرصت صحبت کردن و مشارکت دارند؟ آیا فعالیت‌ها متناسب با سن هستند؟ پیشرفت کودک چگونه ارزیابی می‌شود؟ اگر سطح دو کودک متفاوت باشد چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا Listening و Speaking واقعاً در کلاس اتفاق می‌افتد یا تمرکز اصلی روی Workbook است؟

این سؤال‌ها گاهی بیشتر از نام کتاب درباره کیفیت واقعی کلاس اطلاعات می‌دهند.

 

اگر کودک کلاس را دوست ندارد، یعنی هنوز برای زبان زود است؟

نه لزوماً.

گاهی مشکل سن نیست؛ کلاس نامناسب است.

ممکن است سطح بیش از حد سخت باشد. ممکن است فعالیت‌ها برای سن کودک جذاب نباشند. شاید کودک با محیط یا مدرس ارتباط نگرفته باشد. ممکن است تعداد تکالیف زیاد باشد یا برعکس، سطح کلاس آن‌قدر پایین باشد که حوصله کودک سر برود.

قبل از اینکه نتیجه بگیریم «فرزندم استعداد زبان ندارد» یا «هنوز برایش زود است»، باید علت مقاومت را پیدا کنیم.

یک روز بی‌حوصلگی طبیعی است. حتی بزرگسالان هم همیشه با اشتیاق وارد کلاس نمی‌شوند.

اما اگر کودک برای مدت طولانی قبل از هر جلسه مضطرب است، دائماً از حضور در کلاس اجتناب می‌کند یا زبان انگلیسی برایش به تجربه‌ای منفی تبدیل شده، این نشانه ارزش بررسی دارد.

 

والدین از کجا بفهمند آموزش واقعاً نتیجه دارد؟

پیشرفت کودک همیشه به شکل نمره یا تعداد لغات حفظ‌شده ظاهر نمی‌شود.

به تغییرات کوچک ولی واقعی توجه کنید.

کودکی که قبلاً هنگام شنیدن انگلیسی هیچ واکنشی نداشت، حالا دستورهای ساده را می‌فهمد. کودکی که فقط تک‌کلمه می‌گفت، شروع به ساختن عبارت کرده است. کودک دیگری هنگام دیدن یک تصویر، بدون درخواست والدین کلمه انگلیسی آن را می‌گوید. زبان‌آموز بزرگ‌تر می‌تواند متن طولانی‌تری بخواند یا درباره موضوعی چند جمله پیوسته صحبت کند.

این‌ها نمونه‌هایی از توانایی استفاده از زبان هستند.

در سنین بالاتر، ارزیابی ساختاریافته‌تر نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به‌خصوص اگر کودک قبلاً آموزش دیده باشد، تعیین سطح می‌تواند مشخص کند مهارت فعلی او کجاست و مسیر بعدی از چه نقطه‌ای باید ادامه پیدا کند.

پس بالاخره بهترین سن شروع زبان انگلیسی چند سالگی است؟

اگر قرار باشد از تمام این مقاله یک پاسخ عملی برداریم، این است:

برای آشنایی با زبان انگلیسی لازم نیست منتظر سن خاصی بمانید. کودک می‌تواند از سال‌های ابتدایی از طریق بازی، داستان، موسیقی و مواجهه طبیعی با انگلیسی آشنا شود.

اما برای ورود به یک برنامه آموزشی منظم، حدود ۵ تا ۷ سالگی برای بسیاری از کودکان بازه مناسبی است؛ به شرط آنکه روش آموزش واقعاً برای همین گروه سنی طراحی شده باشد.

اگر فرزند شما از این سن گذشته نیز چیزی را از دست نداده است. کودک ۸، ۱۰ یا ۱۲ ساله می‌تواند زبان را با موفقیت شروع کند و در بعضی جنبه‌های یادگیری رسمی حتی از توانایی‌های شناختی بیشتری برخوردار است.

بنابراین سه سؤال مهم‌تر از «چند سالش است؟» وجود دارد:

آیا برای این نوع کلاس آماده است؟
آیا روش آموزش متناسب با سن اوست؟
آیا بعد از شروع، تماس مستمر و باکیفیتی با انگلیسی خواهد داشت؟

اگر پاسخ این سه سؤال مثبت باشد، پیدا کردن یک «سن جادویی» اهمیت بسیار کمتری پیدا می‌کند.

برای کودکان ۵ تا ۷ سال می‌توانید جزئیات دوره زبان انگلیسی کودکان ۵ تا ۷ سال دیاکو را ببینید. برای سنین بالاتر نیز مسیر کودکان و نوجوانان ۷ تا ۱۶ سال بر اساس سن و سطح زبان‌آموز طراحی شده است.

 

سؤالات متداول والدین

آیا ۳ سالگی برای شروع زبان انگلیسی زود است؟

برای شنیدن انگلیسی از طریق داستان، موسیقی، بازی و فعالیت‌های کوتاه لزوماً زود نیست. اما نوع آموزش باید با ظرفیت کودک سه‌ساله متناسب باشد و نباید از او انتظار آموزش رسمی مشابه کودک مدرسه‌ای داشت.

آیا کودک باید اول فارسی را کامل یاد بگیرد و بعد انگلیسی شروع کند؟

خیر. شواهد موجود از این باور که مواجهه با بیش از یک زبان به‌خودی‌خود کودک را دچار سردرگمی زبانی می‌کند حمایت نمی‌کنند. کودکان در سراسر جهان می‌توانند بیش از یک زبان یاد بگیرند. ASHA Publications

آیا شروع زبان در ۸ یا ۱۰ سالگی دیر است؟

خیر. کودک بزرگ‌تر همچنان می‌تواند زبان دوم را یاد بگیرد و در بعضی بخش‌های یادگیری رسمی از توانایی شناختی و سواد بیشتری نیز بهره می‌برد. مهم است آموزش از سطح واقعی او شروع شود.

آیا کودکی که زودتر زبان را شروع کند حتماً بهتر صحبت می‌کند؟

خیر. سن شروع تنها یکی از عوامل است. میزان و کیفیت مواجهه با زبان، استمرار، محیط آموزشی و فرصت استفاده از زبان نیز بر رشد مهارت کودک اثر دارند. Cambridge University Press

هفته‌ای چند ساعت زبان برای کودک کافی است؟

یک عدد واحد برای همه کودکان وجود ندارد. سن، نوع برنامه و هدف متفاوت است. نکته مهم این است که یادگیری به جلسه کلاس محدود نشود و کودک در طول هفته تماس کوتاه اما مستمر و متناسب با سن با انگلیسی داشته باشد.

اگر کودک فارسی و انگلیسی را در یک جمله مخلوط کند، باید نگران شویم؟

صرف ترکیب کردن واژه‌های دو زبان نشانه سردرگمی یا اختلال زبانی نیست و در رشد چندزبانه دیده می‌شود. اگر درباره رشد گفتار و زبان کودک نگرانی گسترده‌تری وجود دارد، ارزیابی متخصص گفتار و زبان مناسب‌تر از نسبت دادن مشکل به دوزبانگی است.